17e jaargang april 2009
Do’s en don’ts tijdens recessie
In deze tijd is het extra belangrijk niet in dezelfde patronen te blijven zitten. Om vooruitgang te blijven boeken hebben wij hieronder een drietal do’s en don’ts geformuleerd voor het genereren van onderbouwing bij uw strategische en tactische besluitvorming.
---------------------------------------------------------------------
“Nederlandse bedrijven verleggen focus ten aanzien van investeringen”
Veel Nederlandse bedrijven richten zich naar onze ervaring in toenemende mate op het behoud van de eigen concurrentiepositie door het doen van strategische desinvesteringen. Dit is een duidelijke verschuiving van de focus, die tot voor kort lag bij het verstevigen van de marktpositie door groei- en innovatiestrategieën.
De concrete vraag die veel bedrijven zich nu stellen is: “Welke desinvesteringen kan ik doen, zonder dat dit mijn concurrentiepositie blijvende schade toebrengt?” Om deze vraag te kunnen beantwoorden moet gericht markt- en concurrentienanalyse uitgevoerd worden, waarbij de strategische en financiële implicaties van bepaalde desinvesteringen inzichtelijk worden gemaakt. De hieruit vrijgekomen middelen kunnen door de organisatie worden ingezet om juist nú te investeren in markten en producten die bijdragen aan het bereiken van de strategische bedrijfsdoelstellingen.
In deze special kunt u lezen hoe in diverse sectoren met dit vraagstuk wordt omgegaan.
---------------------------------------------------------------------
Delphi-onderzoeksmethode geschikt voor onzekere tijden
Helaas kan niemand de toekomst voorspellen. Toch is het – zeker in economisch onzekere tijden – van belang om strategische richting te kunnen bepalen. De Delphi-analyse is een goede onderzoeksmethode om een toekomstvisie te ontwikkelen of marktissues te identificeren. Hiertoe wordt een groep van experts in twee of meer ronden geïnterviewd; na elke ronde ontvangt elke geïnterviewde een anonieme samenvatting van de reacties van alle andere experts. De experts kunnen dan eventueel hun reactie herzien op basis van deze input. Na één of meer van deze feedback rondes convergeert de groep van experts naar een consensus of tenminste twee of meer scenario’s.
De Delphi-methode heeft een aantal voordelen. Het is een methode waarbij complexe zaken onderzocht kunnen worden. Door de opzet worden groepsdenken en hierarchische verhoudingen geëlimineerd. Er kleven echter ook nadelen aan. Zo vergt het relatief veel tijd om tot resultaten te komen. De selectie van experts is daarnaast aan een zekere subjectiviteit onderhevig. Vooral bij beleidsonderzoek en het ontwikkelen van een strategische toekomstvisie slaat de balans regelmatig door in het voordeel van de Delphi-methode.
In het laatste nummer van het vakblad Competitive Intelligence Magazine is een artikel gepubliceerd waarin door Annalise-directeur Barend van de Kraats wordt ingegaan op de toepassing van de Delphi-methode in een concrete praktijkcase. U kunt het artikel hier downloaden.
FOOD & BEVERAGES
Veranderde consumentenbehoeften vraagt herziening van het productieproces
Welke gevolgen heeft de financiële crisis op investeringen in productielijnen?
Onderzoek naar de Engelse markt van zoete deegwaren wijst uit dat producten die jarenlang te maken hadden met een afnemende populariteit, ten tijde van crisis opeens weer gretig aftrek vinden. Het gaat hier veelal om de traditionele producten die binnen hun product life cycle onmiskenbaar in de neergangsfase terecht waren gekomen. Achterliggende reden is dat consumenten binnen dit segment op zoek zijn naar value for money. Een opmerkelijke verandering in consumentengedrag gezien het feit dat de trend de laatste jaren lag op premium producten die in staat waren te verrassen. Goed voorbeeld hiervan is de in Engeland traditionele “jammy donut”: na jarenlang gekenmerkt te worden door negatieve groeicijfers nam de vraag in het laatste kwartaal 2008 opeens toe met 25%.
De abrupte verandering in consumentengedrag stelt producenten voor de vraag in welke productieprocessen te investeren. Traditionele productielijnen zijn in de loop der jaren afgeschreven en hun capaciteit vervangen door specialistische, en vaak kostbare apparatuur, die aan de vraag naar premiumproducten konden voldoen. Een dilemma is daarmee ontstaan. Wat is rationeel in deze tijd? Investeren in traditionele, vaak goedkopere, productieprocessen en wellicht desinvesteren van bestaande productielijnen lijkt een optie te zijn. Ten eerste zal duidelijk inzicht nodig zijn in interne kosten stromen. Daarnaast zal men goed moeten kijken naar de doelgroep en de specifieke behoefte waar men komende tijd op in zal moeten spelen om zodoende in staat te zijn (des)investeringsbeslissingen te maken.
Om aan te geven hoe complex deze situatie is en hoe deze wordt beïnvloed door de consument kunnen we nog eenmaal het voorbeeld van de jammy donut aanhalen. Het blijkt dat de gezinsverpakkingen voornamelijk van premium naar “Value-for-money” zijn geschoven. Individuele snacks tussendoor mogen wel lekker luxe blijven, wat in tijden crisis is een beetje verwennerij wel nodig.
Verzekeraars investeren doelgericht in vergelijkingsites
Wat zijn de effecten van het groeiend aantal vergelijkingsites?
“Toenemend aantal zorgverzekeringsites leveren beperkt inzicht in zorgverzekeringen.” Eind 2008 was dit te lezen in de maandelijkse nieuwsbrief van Annalise. Naast de gevestigde vergelijkingsites bieden steeds meer organisaties de mogelijkheid verzekeringen te vergelijken. Onderzoek van onder andere de Consumentenbond toonde aan dat, ondanks een toename van het aantal vergelijkingssites, consumenten lang niet voldoende informatie krijgen over zorgafspraken. Met name de informatievoorziening over het wegwerken van wachtlijsten en de kwaliteit van de behandeling zelf is gebrekkig.
Ook het Assurantiemagazine bericht de laatste tijd regelmatig over de markt van vergelijkingsites. Ten eerste zien we dat verzekeraars zich steeds meer richten op specifieke (nieuwe) consumenten- en vergelijkingsites zoals allesoververzekeren.nl en koffiemetcake.nl. Laatstgenoemde uitvaartsite fungeert als lead-generator en trekt volgens initiatiefnemer Frank Naberman steeds meer belangstelling. Ten tweede zien we dat door een toename van het aantal vergelijkingsites het model van vergelijkingsites onder druk komt te staan. Assurantiemagazine melde dat Univé (autoverzekeringen) onlangs gestopt is met Independer en Polis Direct zei de Verzekeringssite vaarwel. Met name te hoge vergoedingen gecombineerd met een lage winstgevendheid en hoog switchgedrag van de “Independer-klant” spelen een rol bij de besluitvorming van de verzekeraars.
Oliebedrijven verleggen focus van duurzame energie naar kernactiviteiten
Doet de crisis en lage olieprijs duurzame energie de das om?
Tijdens een economische crisis en een lage olieprijs focussen oliebedrijven zich weer op hun kernactiviteiten, het leveren van olie. Shell en BP zijn al gestopt met investeren in hun nevenactiviteit duurzame energie.
BP kondigde onlangs aan zijn investeringen in alternatieve energie en andere niet-kernactiviteiten in 2009 met 30% terug te schroeven. Shell gaf ook aan af te zien van grote investeringen in wind- of zonne-energie in de toekomst. Tegelijkertijd blijven de investeringen in de exploratie van gas en olieprojecten bij beide bedrijven op hetzelfde peil.
Wind en zon zijn interessant, maar ze kunnen maar moeizaam concurreren met andere investeringen in het portfolio, zelfs niet dankzij de forse subsidies in veel markten.
Wanneer (kapitaalinvesteringen) onder druk staan, zijn zon en wind de eersten die worden losgelaten. Het feit dat ze hun investeringen zo scherp hebben teruggeschroefd, impliceert dat deze voorheen niet zo winstgevend waren als ze hadden verwacht.
BP and Shell behoren tot de top tien windenergieproducenten in de VS, maar omgerekend naar energieproductie staat dit gelijk aan een paar duizend olievaten per dag, het formaat van een klein olieveld.
Zolang wind en zon geen economisch voordeel bieden, is het voor deze bedrijven veel aantrekkelijker naar de middellange termijn te kijken en zich te concentreren op onderzoek naar technologieën die in de toekomst misschien wel voordeel opleveren. Dit in plaats van te proberen de productie van duurzame energie uit de huidige bronnen te optimaliseren.
---------------------------------------------------------------------
Stimuleringsregeling creëert business opportunity
Welke positieve gevolgen kent de Stimuleringsregeling voor energiemaatschappijen?
Op 1 april jl. ging de Stimuleringsregeling Duurzame Energie van start. Een regeling, getroffen door het kabinet, waarvoor in totaal een bedrag van 1,4 miljard euro is vrijgemaakt. Hiervan is 46 miljoen uitgetrokken voor de stimulering van zonne-energie.
Het kabinet wil, door middel van het subsidiëren van de stroom die door zonnepanelen wordt opgewekt, consumenten aanzetten tot de aanschaf van zonnepanelen. Hierop zit een beperking van maximaal 7 duizend huishoudens dit jaar. Nederlandse consumenten blijken echter massaal gebruik te willen maken van deze regeling en zijn bereid over te gaan tot een investering van enkele duizenden euro’s die zich naar circa 15 jaar terugverdient.
Op 2 april, een dag na de start van deze regeling, maakte SenterNovem bekend al ruim 4 duizend aanvragen te hebben ontvangen. Ook in België is er, mede door een subsidieregeling, op dit moment sprake van grote belangstelling voor zonnepanelen. Voor in Nederland actieve energiemaatschappijen is het, het overwegen waard, zich te oriënteren op deze business opportunity. Energiegigant Nuon, die zonnepanelen in haar productassortiment heeft, heeft al te kennen gegeven dat enkele duizenden geïnteresseerden zich hebben gemeld.
"Haal medische voeding uit zorgverzekering"
Door medische voeding en hulpmiddelen voor met name de extramurale markt uit de zorgverzekering te halen, ontstaat een trigger voor innovatie. Het retailkanaal is er klaar voor om door voeding- en modeconcerns effectievere oplossingen onverzekerd aan te bieden. Hierdoor stijgt therapietrouw, gebruikersplezier, gemak en efficiëntie en dalen de kosten. Leest u hierover verder in ons opiniestuk in het Financieele Dagblad.
[naar begin]
Deze Special is een uitgave van Annalise ten behoeve van haar relaties. Hiermee houden wij u op de hoogte van relevante marktontwikkelingen. Annalise baseert haar inzichten deels op bestaande onderzoeken en publicaties. Graag maken wij deze bronnen kenbaar, indien dit auteursrechtelijk wordt verlangd.
|
